วันพฤหัสบดีที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2552

ต้นชก











ต้นชก

ชื่อพื้นเมือง : ฉก ( ภูเก็ต , พังงา ), โยก หรือตาว ( สตูล ), เนา ( ตรัง ), กาชก ( ชุมพร ) ชิด ( ภาคกลาง ), ตาว ( ภาคเหนือ ) ชื่อวิทยาศาสตร์ : Arengasaccharifera Labill หรือ Arenga Pinnata Merr. ชื่อวงศ์ : PALMAE ลักษณะลำต้น : เป็นไม้จำพวกปาล์ม มีลำต้นตรง ขนาดใหญ่กว่าต้นตาล สูงประมาณ 20 – 25 เมตร ต้นชกมีอายุประมาณ 30 ปี ใบ : มีลักษณะคล้ายใบมะพร้าว แต่ใหญ่กว่าและแข็งแรงกว่า ก้านใบ และทางใบเหยียดตรงกว่าใบมะพร้าว มีรกสีดำตามกาบใบหนาแน่น มีความยาวประมาณ 3 เมตร ดอก : ดอกหรืองวงของต้นชก จะออกดอกจากส่วนบนใกล้ยอดของลำต้น มีนิ้วหรือก้านดอกห้อยเป็นพวง ยาวประมาณ 3 – 5 เมตร ต้นชกจะออกดอกหรือ งวงประมาณเดือนกันยายน – ตุลาคม ผล : มีลักษณะการออกผลเป็นทะลาย เนื้อคล้ายผลหลุมพี ภายในผลมี 3 เมล็ด ภายในเมล็ดมีเยื่อหุ้มอยู่ด้วย ผลแก่ราวเดือนมกราคม ถึง กุมภาพันธ์ ต้นชกตัวผู้ เมื่อออกดอกแล้วจะไม่มีผล การกระจายพันธุ์ : มักเจริญเติบโตในบริเวณเชิงเขาหรือเนินเขาเตี้ย ๆ ในป่าเขตร้อนชื้น หรือใกล้ลำธาร โดยเฉพาะในภาคใต้และภาคเหนือของไทย การขยายพันธุ์ : ใช้เมล็ด ประโยชน์ : 1. ใช้ทำอาหาร จากส่วนต่าง ๆ คือ * เนื้อเมล็ด ใช้รับประทานเป็นของหวาน ก่อนรับประทาน ต้องนำไปเผาไฟก่อน แล้วจึงผ่าเพื่อแคะเอาเนื้อออกมา เพราะมีเยื่อหุ้มอยู่จะทำให้เกิดอาการคันได้ * ยอดอ่อน ใช้ทำอาหารได้ทั้งคาวและหวาน * งวงหรือดอก ใช้ทำน้ำตาลชก คล้ายน้ำตาลโตนด 2. ใช้ทำแปรง จากเส้นใยของต้นชกหรือรกชก 3. ใช้ทำเสื้อกันฝนของคนจีนโบราณ จากเส้นใยของลำต้น หรือรกชก เรียกว่า จังซุ้ย ( มีแสดงที่พิพิธภัณฑ์วัดพระทอง และศูนย์อนุรักษ์มรดกท้องถิ่นกะทู้ โรงเรียนบ้านกะทู้ ) 4. ใช้ทำไม้กวาด จากก้านใบ 5. ใช้มุงหลังคา จากใบของต้นชก

รัฐกานต์ สัจจวิเศษ ม .2/2 : ผู้รวบรวม
ลลิดา เหลืองประดิษฐ์กุล ม .2/2 : ผู้รวบรวม
อ . เย็นใจ ทองภิญโญชัย : ที่ปรึกษา
อ . เย็นใจ ทองภิญโญชัย : ภาพ


บรรณานุกรม
มโน พิสุทธิรัตนานนท์ . 2542. “ ชก : พืช .” สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคใต้ . 4: 1828 – 1829.
สุรีย์ ภูมิภมร และ อนันต์ คำคง , บรรณาธิการ . 2540. ไม้เอนกประสงค์กินได้ . กรุงเทพฯ :
สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ .



ต้นชก กระจายพันธุ์อยู่ตาม
เชิงเขาในป่าเขตร้อนชื้นหรือ
ใกล้ลำธาร โดยเฉพาะ
ในภาคใต้และภาคเหนือของไทย

ใบของต้นชก
มีลักษณะคล้ายใบของต้นมะพร้าว
แต่แข็งแรงและใหญ่กว่า




รกของต้นชกที่บริเวณกาบใบ
มีความหนาแน่นมากใช้ทำ
เสื้อกันฝนหรือแปรงได้

ลูกชกเป็นผลรวมมีลักษณะกลม
เนื้อในของเมล็ดใช้รับประทาน
เป็นของหวาน